احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )
753
اسرار گياهان دارويى ( فارسى )
خواص درمانى : 1 - سى مثقال از آن را پس از نيمكوب يا زخمى كردن بجوشانيد ، شب بيرون از اتاق بگذاريد و صبح در صافى يا پارچهاى تميز ريخته و با فشار آب آن را خارج نموده و ناشتا بنوشيد . مسهل است ، به هضم غذا كمك مىكند ، بهعنوان ضدّ سمّ در موارد مسموميتهاى حاصله در اثر آكونيت و ژانسيانا ( هر دو از گياهان خيلى سمى هستند ) به كار مىرود ، طعم داروهاى محرك را كاهش مىدهد ، مقوى معده و آرامكنندهء اعصاب و آرامبخش است ، مدرّ و مليّن مىباشد ، خوابآور است ، عرق شبانه را قطع مىكند ، مقوى عمومى است و براى رفع ضعف عمومى و احساس خستگى و ضعف شديد به شكل نوراستينا مفيد است ، منضج و اعتدالدهندهء اخلاط غليظ و مسهل اخلاط رقيق است ، سينه را نرم مىكند و خشونت حلق كه از حرارت عارض شده باشد و خشونت سينه و گرفتگى صدا را بر طرف مىنمايد ، تنگىنفس و درد سينه را تسكين مىدهد ، خون را تصفيه مىكند و مولد خون صالح است ، التهاب و تشنگى و حدّت خون و درد كبد و كليه و مثانه را تسكين مىدهد ، فشار خون را پايين مىآورد . 2 - پنجاه گرم از آن را در سه ليتر آب بجوشانيد تا خوب بپزد بعد آنها را خوب له كنيد و در پارچهاى تميز صاف كنيد بعد يك و نيم كيلو قند اضافه كرده و باز بجوشانيد تا قوام گيرد و هر ساعت به ساعت يك قاشق غذاخورى ميل نماييد . سرفه را تسكين مىدهد ، به درمان سرسام كه از غلبهء خون باشد كمك مىكند . 3 - سى تا شصت گرم خشك آن را نيمكوب نموده و در يك ليتر آب نيم ساعت بجوشانيد و آب آن را بنوشيد . عفونت رودهها را بر طرف مىسازد ، برونشيت را درمان مىكند ، درد كمر را تسكين مىدهد ، ورم كيسهء صفرا ، كبد ، كليهها و مثانه را درمان مىكند . 4 - دويست و پنجاه گرم از آن را زخمى كنيد و بجوشانيد بعد آب آن را صاف نموده بنوشيد و سفل آن را ضماد كنيد . باد سرخ را درمان مىكند . 5 - مقدارى از آن را پس از زخمى يا نيمكوب كردن با اسپرزه بخيسانيد و هم آب آن را صبحها ناشتا بنوشيد ، هم با آب صافكردهء آن هر روز خود را بشوئيد . خارش قسمتهاى زنانه يا واژينال را بر طرف مىسازد . 6 - براى رفع باد دماغشدگى نوزاد يك عناب را نوك يك ميله فروكنيد و روى آتش نيمسوز نماييد و دود آن را به بينى نوزاد بدهيد . 7 - آن را با هسته بكوبيد و در آب جوش خوب بخيسانيد بعد آنقدر بجوشانيد كه آب آن بسيار كم شود بعد در پارچهاى تميز و با فشار آب آن را بگيريد و هر روز صبح و ظهر و شب آب آن را بوسيلهء يك قطرهچكان يك قطره در چشم بچكانيد و مدتى ادامه دهيد . لك سفيد چشم را بر طرف مىسازد .